تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی و دریافت آن در زمان وقوع بحرانهایی مانند جنگ یا شرایط اضطراری و حفظ زنجیره فعالیت کسبوکارها به یک اولویت اصلی برای مدیران و بنیانگذاران تبدیل میشود. در چنین شرایطی، بسیاری از شرکتها با چالشهای جدی از جمله کاهش نقدینگی، اختلال در زنجیره تامین، افت فروش و عدم توانایی در بازپرداخت تعهدات مالی خود مواجه میشوند. به همین منظور، دولت و دستگاههای اجرایی مختلف با تدوین و ابلاغ «سیاستهای حمایتی»، تلاش میکنند تا از طریق ارائه تسهیلات دولتی برای شرایط جنگ، بار مالی و اجرایی را از دوش فعالان اقتصادی بردارند و به تداوم فعالیت آنها کمک کنند.
این بستههای حمایتی طیف وسیعی از نیازها را پوشش میدهند؛ از تعویق پرداخت مالیات و حق بیمه گرفته تا افزایش سقف وامهای بانکی و ارائه تنفس در بازپرداخت اقساط. آشنایی دقیق با این مصوبات به مدیران کسبوکارها، بهویژه شرکتهای نوپا و استارتاپها، این امکان را میدهد که با استفاده هوشمندانه از این فرصتها، نقدینگی خود را مدیریت کرده، نیروی انسانی خود را حفظ کنند و با کمترین آسیب از این دوران عبور نمایند. در این راهنمای جامع، به تفصیل تمامی این موارد را بر اساس آخرین ابلاغیهها بررسی کردهایم.
بخش اول: تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی؛ مالیات و بیمه
یکی از فوریترین نیازهای شرکتها در شرایط بحران، حفظ نقدینگی برای پرداخت هزینههای جاری مانند حقوق پرسنل است. سازمان امور مالیاتی و سازمان تامین اجتماعی با درک این موضوع، تسهیلات ویژهای را در نظر گرفتهاند.
۱. سازمان امور مالیاتی کشور؛ حمایتها و تسهیلات شرایط جنگی
صدور گواهی موقت ماده ۱۸۶: این گواهی برای دریافت تسهیلات بانکی الزامی است. در شرایط عادی، دریافت آن مستلزم نداشتن بدهی مالیاتی قطعی است. اما در شرایط بحران، این سازمان با صدور گواهی موقت، مسیر دریافت وام را برای شرکتها هموارتر میکند.
افزایش سقف تقسیط بدهی: بدهیهای مالیاتی به جای بازپرداخت در اقساط کوتاهمدت، در بازههای زمانی طولانیتری تقسیط میشوند. این اقدام به شرکتها اجازه میدهد تا جریان نقدی خود را برای مصارف ضروریتر حفظ کنند.
۲. تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی در سازمان تامین اجتماعی
تعلیق اقدامات اجرایی: کلیه اقدامات اجرایی برای وصول مطالبات، از جمله توقیف حسابها، ممنوعالخروجی و… به صورت موقت متوقف میشود. این بزرگترین کمک برای جلوگیری از قفل شدن فعالیتهای یک شرکت است.
افزایش سقف تقسیط حق بیمه: مشابه سازمان مالیاتی، امکان تقسیط بدهیهای حق بیمه در تعداد اقساط بیشتر فراهم میشود.
تمدید پوشش بیمه: پوشش بیمه برای کسبوکارهای آسیبدیده تمدید میشود تا پرسنل آنها در این دوران از خدمات درمانی محروم نشوند.
جدول خلاصه حمایتهای مالیاتی و بیمهای دولت
| ۱ | سازمان امور مالیاتی | صدور گواهی موقت | تسهیل فرآیند دریافت وام بانکی با صدور گواهی ماده ۱۸۶ |
| ۲ | سازمان امور مالیاتی | افزایش تقسیط مالیات | امکان پرداخت بدهیهای مالیاتی در اقساط بلندمدتتر |
| ۳ | سازمان تامین اجتماعی | تعلیق اقدامات اجرایی | توقف موقت فرآیندهای وصول مطالبات و توقیف حسابها |
| ۴ | سازمان تامین اجتماعی | افزایش تقسیط حق بیمه | امکان پرداخت بدهیهای بیمهای در اقساط بلندمدتتر |
| ۵ | سازمان تامین اجتماعی | تمدید پوشش بیمه | حفظ پوشش بیمه برای کسبوکارهای متأثر از بحران |
از جمله خدماتی که شرکت کارا به مشتریان خود ارائه میدهد، تسهیلگری دریافت تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی برای سازمانها و شرکتهای مختلف است. در سایت کارا درباره خدماتی که تیم کارا ارائه میدهد، بیشتر بخوانید. همچنین از بخش ارتباط با کارا، در ارتباط مستقیم با ما باشید و از مشاورههای رایگان تیم کارا بهره ببرید.
بخش دوم: تسهیلات بانکی و تامین مالی در شرایط جنگ و بحران
شبکه بانکی کشور به عنوان شاهراه تامین مالی، نقشی کلیدی در این بستههای حمایتی ایفا میکند. بانک مرکزی با ابلاغ دستورالعملهای ویژه، بانکها را موظف به همکاری با کسبوکارها میکند.
افزایش چشمگیر سقف تسهیلات: مهمترین مصوبه در این بخش، افزایش سقف پرداخت تسهیلات و تعهدات کلان از ۵۰ میلیارد ریال به ۵۰۰ میلیارد ریال است. این جهش ۱۰ برابری به شرکتهای بزرگ و پروژههای ملی اجازه میدهد تا برای تامین مالی طرحهای توسعهای یا سرمایه در گردش خود اقدام کنند. این دست از تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی، بهصورت مستقیم بر جریان نقدینگی کسبوکارها تمرکز دارد و در این شرایط سخت، به تداوم حیاتشان کمک زیاد میکند.
تامین مالی سرمایه در گردش: بانکها موظف به اولویتدهی به درخواستهای وام برای تامین سرمایه در گردش شدهاند تا شرکتها برای پرداخت حقوق و تهیه مواد اولیه با مشکل مواجه نشوند.
تمدید و تنفس در بازپرداخت: بازپرداخت اقساط وامهای قبلی به صورت موقت به تعویق میافتد (تنفس) یا موعد سررسید آنها تمدید میشود.
بخشودگی جرایم وامهای خرد: جرایم دیرکرد وامهای خرد (اصل مبلغ تا سقف ۷ میلیارد ریال) بخشیده میشود تا فشار از روی دوش کسبوکارهای کوچک و افراد برداشته شود.
رفع موقت آثار چک برگشتی: محدودیتهای ناشی از داشتن چک برگشتی برای دریافت خدمات بانکی به صورت موقت لغو میشود تا چرخه مبادلات تجاری متوقف نشود.
صدور کارت اعتبار خرید: با هدف تحریک تقاضا در بازار، کارتهای اعتبار خرید برای عموم مردم صادر میشود که به صورت غیرمستقیم به افزایش فروش کسبوکارها کمک میکند.
جدول خلاصه تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی؛ بانکی و مالی
| ۱ | بانک مرکزی | افزایش سقف وام کلان | از ۵۰ به ۵۰۰ میلیارد ریال | شرکتهای بزرگ و متوسط |
| ۲ | شبکه بانکی | بخشودگی جرایم وام خرد | اصل وام تا سقف ۷ میلیارد ریال | کسبوکارهای کوچک |
| ۳ | بانک مرکزی | تامین مالی سرمایه در گردش | متناسب با نیاز شرکت | عموم کسبوکارها |
| ۴ | بانک مرکزی | تمدید/تنفس تسهیلات | – | وامگیرندگان قبلی |
| ۵ | بانک مرکزی | رفع اثر چک برگشتی | – | دارندگان چک برگشتی |
بخش سوم: حمایتهای زیرساختی، گمرکی و صنعتی دولت
علاوه بر حمایتها و تسهیلات مالی، دولت در حوزه زیرساخت، واردات و شهرکهای صنعتی نیز تسهیلاتی را فراهم کرده است تا چرخ تولید و خدمات متوقف نشود.
وزارت ارتباطات و فناوری اطلاعات: این وزارتخانه براساس حرکت بر مبنای پشتیبانی از تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی، با تخصیص بودجهای تا سقف ۵۰ هزار میلیارد ریال، وظیفه تامین ساختمان و زیرساختهای آسیبدیده کسبوکارها، بهویژه در حوزه فناوری و اقتصاد دیجیتال را بر عهده گرفته است. این یک حمایت استراتژیک برای استارتاپها و شرکتهای آنلاین محسوب میشود.
گمرک جمهوری اسلامی ایران: فرآیندهای گمرکی برای «ورود موقت» کالاها (مانند تجهیزات مورد نیاز برای تعمیرات فوری) تسریع و تسهیل میشود.
سازمان صنایع کوچک و شهرکهای صنعتی: بازپرداخت اقساط سررسید شده کسبوکارهای مستقر در شهرکهای صنعتی به مدت ۳ ماه امهال (به تعویق انداخته) میشود و جریمهای بابت این تاخیر محاسبه نمیشود.
بیمه مرکزی: شرکتهای بیمه موظف شدهاند خسارتهای ناشی از جنگ و عملیات تروریستی را در پوششهای بیمهای خود لحاظ کنند. این امر به کسبوکارها اطمینان خاطر میدهد که در صورت بروز آسیبهای فیزیکی، از حمایت بیمه برخوردار خواهند بود.
جدول خلاصه حمایتها در حوزههای زیرساختی، گمرکی و صنعتی
| ۱ | وزارت ارتباطات | تامین ساختمان و زیرساخت | تخصیص بودجه تا سقف ۵۰ هزار میلیارد ریال | استارتاپها، کسبوکارهای آنلاین و فاوا |
| ۲ | گمرک ج.ا.ا | تسهیل ورود موقت کالا | تسریع ترخیص تجهیزات ضروری | واردکنندگان و تولیدکنندگان |
| ۳ | سازمان صنایع کوچک | امهال اقساط سررسیدشده | تعویق ۳ ماهه بازپرداخت بدون احتساب جریمه | واحدهای تولیدی در شهرکهای صنعتی |
| ۴ | بیمه مرکزی | پوشش خسارات جنگ | لحاظ آسیبهای ناشی از جنگ در پوششهای بیمه | عموم کسبوکارها و واحدهای تولیدی |
تسهیلات دولتی متفاوت و متعددی از طرف ارکان تصمیمگیر کشور در نظر گرفته شده است که طی دو تا سه ماه اخیر بارها اعلام شدهاند. در این فایل PDF جزئیات بیشتری از تسهیلات و حمایتهای دولتی را میتوانید ببینید. با توجه به کسبکارتان و شرایطی که دارید، میتوانید از ردیفهای مختلف این حمایتها استفاده کنید. همچنین در سایت دولت میتوانید آخرین اخبار در این رابطه را بررسی کنید و در جریان قرار بگیرید.
سوالات متداول درباره دریافت تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی
۱. آیا این تسهیلات فقط برای شرکتهای بزرگ است؟
خیر. تسهیلاتی مانند بخشودگی جرایم وامهای خرد، تعلیق اقدامات اجرایی تامین اجتماعی و تقسیط بدهیها مشخصا برای کمک به کسبوکارهای کوچک و متوسط طراحی شدهاند. در مقابل، افزایش سقف وام تا ۵۰۰ میلیارد ریال، نیاز شرکتهای بزرگ را پوشش میدهد.
۲. شرکتهای دانشبنیان و استارتاپها چگونه میتوانند طرحهای مربوط به تسهیلات حمایتی دولت در شرایط جنگی و سایر حمایتها استفاده کنند؟
اگرچه در متن مصوبات مستقیما از عبارت «دانشبنیان» استفاده نشده، اما این شرکتها میتوانند از تمامی تسهیلات عمومی بهرهمند شوند. به طور خاص، حمایت ۵۰ هزار میلیارد ریالی وزارت ارتباطات برای تامین زیرساخت، فرصتی طلایی برای شرکتهای حوزه فناوری و استارتاپهاست. همچنین تسهیل در تامین سرمایه در گردش و تعویق بدهیها برای استارتاپها که با نقدینگی محدود فعالیت میکنند، بسیار حیاتی است.
۳. برای دریافت این تسهیلات از کجا باید شروع کنیم؟
اولین قدم، مراجعه به نهاد مربوطه است. برای تسهیلات بانکی باید با شعبه بانک خود مکاتبه کنید. برای موارد مالیاتی و بیمه، باید از طریق سامانههای آنلاین یا کارگزاریهای رسمی این سازمانها اقدام نمایید و درخواست خود را مبنی بر استفاده از مصوبات شرایط بحران ثبت کنید.
۴. آیا این حمایتها شامل جبران خسارتهای فیزیکی به ساختمان یا تجهیزات هم میشود؟
بله. براساس ابلاغیه بیمه مرکزی، شرکتهای بیمه موظف به پوشش خسارات ناشی از جنگ شدهاند. همچنین حمایت وزارت ارتباطات مشخصا برای «تامین ساختمان و زیرساخت» در نظر گرفته شده است.
